Er zijn een paar artikelen over ons geschreven, als je ze wil lezen kan je ze hier vinden. 

16 december 2021

Interview met Elmar Noteboom, kunstdocent en oprichter van InDifferent.

Kunst is een mooi instrument om vooroordelen en discriminatie te bestrijden, vindt Elmar Noteboom, kunstdocent en oprichter van InDifferent. Met zijn totaal inclusieve beweging wil hij de sfeer op scholen veranderen.

Met verplichte pestprotocollen en op veel scholen ook een GSA, een Gender & Sexuality Alliance, heb je toch niet nog een organisatie nodig die discriminatie en uitsluiting bestrijdt? Jazeker wel, zegt Noteboom. Een pestprotocol wordt pas uit de la gehaald als de schade is gedaan. Met zijn stichting InDifferent biedt hij programma’s, creatieve en informatieve activiteiten aan die ook preventief werken en actief een mentaliteitsverandering teweegbrengen, door middel van gesprek en samenwerking. Het is een community van leerlingen en docenten die zich samen inzetten vóór diversiteit en tégen discriminatie op school.

Het idee voor InDifferent ontstond tijdens een pauze door een vraag van een leerling. Geen stille jongen, en al ‘uit de kast’. Wel als enige op de totaal 1200 leerlingen van het Dorenweerd College in Doorwerth. Dat kón toch niet kloppen. Gesteund door Noteboom wilde hij een GSA oprichten. Zelf had Noteboom in zijn schooltijd evenmin homoseksuele rolmodellen of gesprekspartners. Bovendien was hij als ‘Indische jongen’ nét anders dan de anderen.
Dat was het begin van InDifferent dat, anders dan GSA, inclusiviteit in de breedst mogelijke zin bepleit: voor lhbtiq+-jongeren, jongeren van kleur of met een biculturele achtergrond, uit religieuze gemeenschappen, leerlingen met gescheiden ouders. Jongeren die helemaal voldoen aan het ‘ideaalplaatje’, maar zich óók betrokken en solidair voelen, kunnen zich aansluiten. “InDifferent is geen groep van outcasts.”

Wat doet InDifferent anders?

“Een uitgekristalliseerde methode is er nog niet. Wij bedenken met de leerlingen het hele jaar door verschillende activiteiten, in en buiten school. Kunstprojecten in de gemeente, posteracties, podcasts, een handtekeningenactie tegen het scheldwoord ‘homo’ én zorgen dat de directie zich daarover uitspreekt. Zo verander je regelgeving en sfeer op een school.”

Tijdens de coronaperiode is Noteboom met een coach begonnen zijn werkwijze op papier te zetten; een mix van zijn visie en zijn ervaring als kunstdocent en als organisator van InDifferent-groepen op, tot op heden, zes aangesloten scholen in de regio Arnhem (“we krijgen veel nieuwe aanvragen, zeker sinds ik dit jaar tot ‘Arnhemse Held’ ben uitgeroepen”).
Vertrekpunt voor Noteboom is de verstoorde balans tussen de drie ‘doeldomeinen van onderwijs’ zoals geformuleerd door pedagoog Gert Biesta: kwalificatie, socialisatie en persoonsvorming. De nadruk is te sterk op kwalificatie komen te liggen, het voorbereiden op economische zelfstandigheid. “Maar school is een belangrijke ontwikkeltijd. Daar wil je leerlingen in een veilige sfeer doorheen loodsen.”

De ‘InDifferent-methode’ moet vorm krijgen in een modulair, flexibel in te passen stappenplan. Er zijn onderdelen in en na de lessen en activiteiten bij culturele instellingen. Na een inventarisatie van behoeftes, thema’s en wat er zoal speelt op een school kan daar een activiteitenprogramma op worden afgestemd, bijvoorbeeld met debatteren over actuele thema’s, samen relevante films kijken en bespreken, een spreker uitnodigen of themadagen voorbereiden. In de brugklassen begint InDifferent altijd met een anti-pestweek, om het gras voor de voeten van potentiële pesters weg te maaien.

Hoe benader je leerlingen met InDifferent?

“Door zichtbaar en aanspreekbaar te zijn. Als nieuwe leerlingen die zich anders voelen zien dat InDifferent op een school is, weten ze dat er een plek is waar ze zich kunnen uitspreken en bezig zijn met idealen. Het is ook een soort talentontwikkeling: we maken films, podcasts, de een schrijft een tekst voor een aankondiging, de andere maakt het beeld, weer een ander beheert de social media. Het mooiste is de eerste bijeenkomst in de brugklassen aan het begin van het jaar. Schoorvoetend komen ze de week erop zelf naar een bijeenkomst na de les, maar binnen een uur zijn nieuwe vriendschappen ontstaan. Je ziet ze opleven.”

Hoe past kunstonderwijs in het programma en de doelstellingen van InDifferent?

“Geschiedenis, natuurkunde en biologie liggen natuurlijk voor de hand als vakken om inclusiviteit en discriminatie te behandelen. Maar ook in andere vakken kun je de koppeling maken. Een wiskundedocent kan bijvoorbeeld vertellen dat veel grote wetenschappers autisme hadden en wat dat maatschappelijk betekende. Over kunst hebben kinderen vaak meteen hun oordeel klaar. ‘Ugh, lelijk.’ Of ‘wow, gaaf.’ Het interessante van een kunstwerk is dat het vragen oproept. Wat zie ik, wat wil de kunstenaar, waar komt het vandaan, waarom is het zoveel geld waard? Als je naar de antwoorden gaat zoeken, schort je je mening op. Zo verruim je de geest. Zo werkt InDifferent ook. Een thema kan nieuw zijn voor je, een mens onbekend, dik, ánders. Stel je oordeel eens uit, ga kennis vergaren, kom in gesprek. Aan het einde mag je de mening hebben die je wilt. InDifferent legt niets op.”

Elmar Noteboom is van huis uit tekenaar en illustrator. Hij studeerde Art & Education aan ArtEZ Zwolle. Sinds 2019 maakt hij deel uit van de Raad van Toezicht van Museum Arnhem. Bij het Dorenweerd College werkt hij al 14 jaar als leerlingbegeleider en docent tekenen. Daar zette hij in 2017 Stichting InDifferent op.

Dit interview verscheen eerder in Cultuurkrant 2021, nummer 4.

13 oktober 2021

Elmar Noteboom (41) heeft met zijn organisatie InDifferent een eigen methode ontwikkeld om scholen te ondersteunen bij het aanpakken van inclusie, diversiteit en respect.


“Ik ben tekendocent op een middelbare school en zag vaak dat leerlingen die afwijken van de norm gelijk als buitenbeentje worden gezien. Ze worden gepest, genegeerd of zelfs geïntimideerd. Ik heb daarom met leerlingen InDifferent opgezet, een community voor jongeren waar iedereen welkom is.”

22 juni 2021
In ons thema Me, Myself And I organiseert Rozet voor het Fashion & Design Festival Arnhem een live talkshow rondom het thema identiteit. Met drie hele fijne gasten die allen op hun eigen manier zich bezighouden met dit thema.
Zowel in hun werk als in het dagelijkse leven. We richten het spotlicht op alle invalshoeken van identiteit.

Met onze gasten:
– Pete Wu, schrijver, journalist, documentairemaker, opiniemaker (www.petewu.nl)
– Selm Wenselaers, producer, dramaturg, schrijver, curator (www.selmwenselaers.be)
– Elmar Noteboom, illustrator en oprichter van InDifferent en Arnhemse Held van 2020 (www.elmarnoteboom.com)

De host tijdens de talkshow is Maaike Broos, film- en documentairemaker en antropoloog (www.broosdoc.nl).

15 juni 2021
Arnhemse held Elmar: ‘Dit is een aanmoediging om verder te vechten!’
Hij was al een held voordat hij de door Rozet georganiseerde verkiezing won. Nu mag Elmar Noteboom (41), die zich inzet voor de stichting InDifferent, zich ook officieel een held noemen. “Het is niet normaal hoeveel positieve reacties ik krijg, wat voelt dit goed!”

4 juni 2021
Elmar zette InDifferent op: ‘Er was maar één jongen op school uit de kast gekomen, dat kon niet kloppen’
Voor diversiteit, tegen discriminatie. Dat is het doel van InDifferent, een groep van scholieren en docenten. Tekendocent Elmar Noteboom van het Dorenweerd College in Doorwerth zette de community enkele jaren op met zijn leerlingen en is nu de Arnhemse Held van 2020. ‘De cultuur is nu verdraagzamer.’

20 mei 2021
Gisteravond is bekend geworden dat ik me Arnhemse Held van 2020 mag noemen! Deze prijs wordt ieder jaar uitgereikt door Rozet. Samen met Noah Hajji (voorzitter JOB), Mohammed Obeido (Stichting Boost) en Allon Cheng (Stichting Vitanos) was ik genomineerd en gisteren werd ik als winnaar bekend gemaakt. Mijn portret hangt vanaf nu tussen de andere Arnhemse helden in Rozet. Dat is nogal wat, vind ik. 

Wie had dit kunnen bedenken toen ik vier jaar geleden samen met een aantal leerlingen InDifferent op het Dorenweerd College startte. Ik in ieder geval niet! Inmiddels is InDifferent uitgegroeid tot een Arnhemse organisatie die middelbare scholen in de regio helpt zich in te zetten voor inclusie, diversiteit en respect, in nauwe samenwerking met de leerlingen zelf. De ambitie van InDifferent is dat elke school een inclusieve plek is waar iedereen gelijk is, in veiligheid en vrijheid, ongeacht afkomst, beperking, geaardheid, geloof of gender. Dat betekent concreet dat InDifferent een community vormt, lessen maakt en activiteiten organiseert rondom belangrijke actuele thema’s. 

Ons achterliggende doel is echter veel abstracter, namelijk een verandering in het bewustzijn van mensen teweegbrengen. Diversiteit waarderen als kracht in plaats van als zwakte. Een cultuur creëren waarin iedereen kan zijn wie hij / zij / hen is zonder de angst om te worden genegeerd, vernederd, geïntimideerd of gediscrimineerd. 

Het besef in het onderwijs laten doordringen dat school niet enkel een leerfabriek is, maar een plek waar ruimte is voor persoonlijke ontdekking en ontwikkeling en het vormen van een sociale cohesie. Deze abstracte doelen, die niet zomaar meetbaar zijn, kunnen uiteindelijk wel voor een cultuuromslag binnen school zorgen. 

Om dit te bereiken heb je tijd en een lange adem nodig. Dat is niet een kwestie van een paar posters ophangen, een film laten zien of een gastles organiseren. Dit vereist continuïteit, jaar in jaar uit. En van alle betrokken partijen een aanhoudend geloof dat wat we doen effect heeft, ook al is het nog niet direct voor iedereen zichtbaar, tastbaar en duidelijk is. Zoals Rome ook niet in één dag gebouwd is. 

Met het ontvangen van deze prijs voel ik de waardering en erkenning voor de strijd die we leveren en dat is overweldigend. Het moedigt mij alleen maar aan om door te gaan en ons gedachtegoed verder uit te breiden!

Mijn dank gaat dan ook uit naar mijn leerlingen, mijn collega’s, de betrokken docenten en schoolleiders en uiteraard Rozet en de commissie en alle mensen en instellingen die ons steunen! Dankjewel!

Elmar Noteboom

15 april 2021
Elmar Noteboom is docent tekenen aan het Dorenweerd college in Doorwerth. In 2017 richtte hij binnen de muren van zijn school inclusiviteitsplatform InDifferent op: een veilige haven waar iedereen mag aanmeren.

In een mooi en persoonlijk gesprek vertelt Elmar hoe hij, vanuit zijn eigen ervaringen op de middelbare school, tot het oprichten van platform InDifferent kwam, dat inmiddels wordt gedragen door alle middelbare scholen in Arnhem (en op termijn hopelijk in heel Nederland)!

11 december 2020
Paarse Vrijdag is een dag waarop scholieren, studenten en docenten door het dragen van de kleur paars op school hun solidariteit kunnen tonen met LGBTIQ+ ers, waar ook ter wereld. Het was voor het eerst dat InDifferent op maar liefst vijf scholen tegelijk Paarse Vrijdag vierde. En dat was een geweldig succes!

InDifferent had een aantal activiteiten georganiseerd voor de deelnemende scholen: 
– Film in Focus Filmtheater met een thema die aansluit bij het thema van Paarse Vrijdag.
– Photobooth (selfies maken met de #Indifferentpaarsevrijdag en posten op Instagram)
– Dorenweerd College een InDifferent café (voor alle betrokken scholen).
– Podcast via ArnhemLive.nl waarin verschillende leerlingen vertellen over hun ervaringen als LHBTIQ-er en wat dat betekent in hun dagelijkse leven.
Naast deze activiteiten hebben de verschillende scholen ook zelf actie ondernomen en flink wat activiteiten georganiseerd. 
De Arnhemse pers heeft dit evenement ook opgepakt. Zo heeft Elmar Noteboom op de radio in het ochtendprogramma iets verteld over deze dag, waarom het gevierd wordt en wat er te doen was. ‘s Middags kwam TV Gelderland nog op bezoek om een reportage te maken over Paarse Vrijdag. Bekijk dit hieronder.

12 november 2020
In reactie op de opmerkingen die minister van onderwijs Arie Slob deze week maakte, over homosekuele jongeren, hebben Silke en Niek, twee leerlingen die actief betrokken zijn bij InDifferent, afzonderlijk van elkaar een brief aan hem geschreven. De Gelderlander heeft deze brieven gepubliceerd. 

24 april 2019
Vanwege de acties die InDifferent rondom Paarse Vrijdag heeft georganiseerd, zijn Silke en Elmar bij Radio Gelderland op bezoek geweest om hierover in gesprek te gaan in het programma Op de koffie met Rob Kleijs. Beluister hieronder het gesprek. 

21 juli 2019
Elmar Noteboom is tekendocent op het Dorenweerd College. Samen met een groepje leerlingen is hij daar InDifferent gestart, een groep die staat voor gelijkheid, inclusie, diversiteit en respect op school. InDifferent wil de sfeer op school positief beïnvloeden, zodat iedereen zich er veilig en thuis voelt.